เครื่องมือช่างในโรงงานมีอะไรบ้าง? คู่มือเลือกเครื่องมือให้คุ้มและปลอดภัย

เครื่องมือช่างในโรงงาน แบ่งได้ 6 กลุ่ม

• เครื่องมือช่างทั่วไป (Hand tools): ไขควง ประแจ ชุดลูกบ๊อกซ์ คีม และประแจทอร์ค
• เครื่องมือไฟฟ้า (Power tools): สว่าน เครื่องเจียร และไขควงกระแทก ทั้งแบบมีสายและไร้สาย
• เครื่องมือลม (Air tools): ไขควงลม บล็อกลม และเครื่องเจียรลม นิยมในไลน์ประกอบ
• เครื่องมือไฮดรอลิก: แม่แรงกระบอก ปั๊มมือ และชุดดูดลูกปืน สำหรับงานที่ใช้แรงมาก
• เครื่องมือเฉพาะงาน: เครื่องเชื่อม กาพ่นสี หัวแร้งบัดกรี และเครื่องมือช่างประปาและช่างแอร์
• อุปกรณ์ยกและงานก่อสร้าง: ห่วงยก สว่านโรตารี่ และเครื่องสกัดคอนกรีต

1. เครื่องมือช่างทั่วไป

ของที่ต้องมีติดกล่องเครื่องมือทุกใบ ควรเลือกขนาดตามน็อตและสกรูที่โรงงานใช้จริง เครื่องจักรญี่ปุ่นส่วนใหญ่ใช้น็อตระบบเมตริก ชุดลูกบ๊อกซ์ขนาด 1/2 นิ้ว 10–32 มม. จึงครอบคลุมงานซ่อมบำรุงได้กว้าง

งานที่กำหนดแรงขันไว้ เช่น น็อตหน้าแปลนหรือน็อตยึดแม่พิมพ์ ควรใช้ประแจทอร์คขันตามค่าในคู่มือเครื่องจักร จะไม่แน่นเกินจนเกลียวเสีย และไม่หลวมจนน็อตคลาย งานแผงวงจรควรใช้เครื่องมือรุ่นกันไฟฟ้าสถิต (ESD) ส่วนงานไฟฟ้าควรใช้เครื่องมือหุ้มฉนวน

2. เครื่องมือไฟฟ้า แบบมีสายหรือไร้สาย

แบบมีสายให้แรงคงที่ เหมาะกับงานหนักต่อเนื่อง เช่น เจียร ตัด หรือเจาะ ส่วนแบบไร้สายพกง่าย ไม่มีสายเกะกะ เหมาะกับงานซ่อมหน้างาน

ถ้าเลือกไร้สาย ให้ยึดแบตเตอรี่ยี่ห้อเดียว เพราะแบตเตอรี่และแท่นชาร์จใช้ร่วมกันได้หลายเครื่อง เช่น Makita รุ่น 18V ใช้แบตชุดเดียวกันทั้งสว่าน ไขควงกระแทก และเครื่องเจียร เครื่องต่อไปซื้อแบบตัวเปล่าจะประหยัดกว่า

ไขควงกระแทก (Impact driver) ใช้กับดอกไขควงก้านหกเหลี่ยม 1/4 นิ้ว ส่วนบล็อกกระแทก (Impact wrench) ใช้กับลูกบ๊อกซ์ ขันน็อตได้แรงบิดสูงกว่า

3. เครื่องมือลม

เบา ไม่ร้อนเมื่อใช้ต่อเนื่อง และไม่มีมอเตอร์ไฟฟ้าในตัว จึงนิยมในไลน์ประกอบ ข้อสำคัญคือแรงดันและปริมาณลมต้องพอ เครื่องมือลมส่วนใหญ่ออกแบบให้ใช้ที่แรงดันราว 0.6 MPa (6 บาร์) ถ้าลมไม่พอ แรงบิดจะตกและขันน็อตไม่ได้ค่า

ไขควงลมแบบควบคุมแรงบิด (ตัดลมอัตโนมัติเมื่อถึงค่า) ช่วยให้ทุกตัวขันได้แน่นเท่ากัน เหมาะกับงานประกอบที่ต้องคุมคุณภาพ

4. เครื่องมือไฮดรอลิก

ใช้น้ำมันส่งแรง จึงได้แรงมากจากปั๊มมือ เช่น แม่แรงกระบอก 10 ตันสำหรับดันหรือยกชิ้นส่วนเครื่องจักร และชุดดูดลูกปืน (Puller) สำหรับถอดลูกปืนหรือเฟืองที่แน่นติดเพลา ควรเลือกกระบอกที่รับแรงได้มากกว่างานจริง และไม่ใช้เกินแรงดันที่กำหนด

5. เครื่องมือเฉพาะงาน

• งานเชื่อม: ตู้เชื่อม CO2/MAG และลวดเชื่อม เลือกลวดให้ตรงกับชนิดเหล็กที่เชื่อม
• งานพ่นสี: กาพ่นสีกาบนเหมาะกับงานเก็บผิว ส่วนกาล่างหรือถังแรงดันเหมาะกับงานพ่นปริมาณมาก
• งานบัดกรีและความร้อน: หัวแร้งแบบสเตชั่นคุมอุณหภูมิได้ เหมาะกับแผงวงจร ส่วนปืนเป่าลมร้อนใช้หดท่อและลอกสี
• งานประปาและงานแอร์: คีมคอม้า เครื่องต๊าปเกลียวท่อ คัตเตอร์ตัดท่อทองแดง และเครื่องบานแฟร์

6. อุปกรณ์ยกและงานก่อสร้าง

ห่วงยกต้องเลือกตามน้ำหนักใช้งานที่ปลอดภัย (WLL) ที่ระบุบนตัวห่วง และขันเกลียวให้สุดก่อนยกทุกครั้ง งานเจาะคอนกรีตเพื่อติดตั้งเครื่องจักร ใช้สว่านโรตารี่ระบบ SDS-plus กับรูขนาดเล็กถึงกลาง และ SDS-max กับงานหนัก

ดูแลเครื่องมือให้ใช้ได้นาน

• ประแจทอร์คแบบคลิก คลายสปริงไปที่ค่าต่ำสุดหลังใช้งาน และสอบเทียบตามรอบ
• เครื่องมือลม หยอดน้ำมันหล่อลื่นตามคู่มือ และระบายน้ำในระบบลมเป็นประจำ
• แบตเตอรี่ลิเทียม อย่าเก็บในที่ร้อนจัด และไม่ควรปล่อยให้หมดเกลี้ยงทิ้งไว้นาน
• ใบเจียรและใบตัด ใช้กับเครื่องที่รอบไม่เกินค่าที่ระบุบนใบ และใส่การ์ดป้องกันทุกครั้ง